Doğru bilgiye, doğru kaynaktan ulaşın
Afet ve kriz dönemlerinde aynı konuda onlarca farklı metin dolaşır. Bu kütüphane iki rafı yan yana koyar: TAKDER'in kendi yayınları ve bu yayınların dayandığı uluslararası belgeler. Bağlantıların hepsi doğrudan yayıncısına gider.
Raf 1 · 7.1
TAKDER yayınları
Hepsi site içinde sayfa olarak açılır. Creative Commons BY-NC 4.0 lisansıyla sunulur: kaynak göstererek ticari olmayan amaçlarla çoğaltabilir ve uyarlayabilirsiniz. Her yayının hangi uluslararası belgeye dayandığı kendi sayfasının sonundaki kaynakçada yazar.
7.1.1 Faaliyet raporları
İlk faaliyet raporu, ilk faaliyet yılı tamamlandığında burada ve Şeffaflık sayfasında yayımlanacak.
Kurumsal belgeler
7.1.2 İhtiyaç analizi ve etkililik raporları
Bu rafta henüz yayın yok; ilk yayın hazırlandığında burada listelenecek.
7.1.3 Bilimsel yayınlar ve bildiriler
Bu rafta henüz yayın yok; ilk yayın hazırlandığında burada listelenecek.
7.1.4 Broşür, afiş ve eğitim materyalleri
Aileler ve bireyler için
- Bilgi kirliliği ve doğrulama 6 dk okuma Rehber
- Depremden sonra çocuğunuzla nasıl konuşulur 12 dk okuma Rehber
- Aile afet planı — doldurulabilir 30 dk Şablon
- Afet sonrası uyku, irkilme ve kaygı 9 dk okuma Broşür
- Kayıptan sonra: yas üzerine 11 dk okuma Broşür
- Acil durum çantası kontrol listesi 7 dk okuma Kontrol listesi
- Evde yapısal olmayan risklerin azaltılması 10 dk okuma Rehber
Kurumlar ve uzmanlar için
- İlk psikolojik yardım — saha el kitabı 15 dk okuma El kitabı
- Saha çalışanları için ikincil travma 12 dk okuma Protokol
- Çocuk dostu alan kurulum protokolü 14 dk okuma Protokol
- Haneye dayalı ihtiyaç tespit formu 10 dk okuma Form
- Okul temelli hazırlık eğitimi müfredatı Üç ders planı Müfredat
7.1.5 Çevirilerimiz
Bu rafta henüz yayın yok; ilk yayın hazırlandığında burada listelenecek.
Raf 2 · 7.2
Online kütüphane — diğer kuruluşların yayınları
Bu belgeler TAKDER'in değildir; telif hakları yayıncılarına aittir. Çoğu İngilizcedir; bazılarının resmî çevirileri yayıncının sayfasında listelenir. Bir çeviriyi başka bir siteden indirmeden önce yayıncının sayfasında yer alıp almadığına bakın.
İki raf hiçbir yerde karışmaz: TAKDER yayınları bu sitede yayımlanır; diğer kuruluşların belgeleri kaynak kurum adı, yıl, dil ve doğrudan bağlantıyla listelenir ve hiçbiri sunucumuzda barındırılmaz.
Konu
Dil
Bu süzgeçle eşleşen belge yok. Raftaki belgelerin çoğu İngilizcedir; yayıncıların resmî Türkçe çevirileri eklendikçe burada listelenecek.
Psikososyal destek ve ilk psikolojik yardım
-
Psychological First Aid: Guide for Field Workers
Dünya Sağlık Örgütü, War Trauma Foundation ve World Vision International · 2011
Afetten hemen sonra uzman olmayanların nasıl destek vereceğini anlatan temel el kitabı: bak, dinle, bağla.
Dayanan rehberimiz: İlk psikolojik yardım, İkincil travma
-
Psychological First Aid: Field Operations Guide, 2. baskı
National Child Traumatic Stress Network ve National Center for PTSD · 2006
İlk psikolojik yardımın sekiz temel adımı; çocuklar, ergenler ve aileler için yaşa göre ayrıntılı örnekler.
Dayanan rehberimiz: Çocuğunuzla nasıl konuşulur
-
Skills for Psychological Recovery: Field Operations Guide
National Child Traumatic Stress Network ve National Center for PTSD · 2010
İlk psikolojik yardımdan sonraki haftalar ve aylar için: sorun çözme, olumlu etkinlik, sosyal bağları güçlendirme gibi beceriler.
-
IASC Guidelines on Mental Health and Psychosocial Support in Emergency Settings
Inter-Agency Standing Committee · 2007
Acil durumlarda ruh sağlığı ve psikososyal desteğin uluslararası çerçevesi; dört katmanlı müdahale piramidi bu belgeden gelir.
Dayanan rehberimiz: Yas üzerine, Çocuk dostu alan
-
mhGAP Humanitarian Intervention Guide (mhGAP-HIG)
Dünya Sağlık Örgütü ve BMMYK (UNHCR) · 2015
İnsani krizlerde uzman olmayan sağlık çalışanları için ruh sağlığı sorunlarının değerlendirilmesi ve yönetimi. Klinik kullanım içindir.
-
Doing What Matters in Times of Stress: An Illustrated Guide
Dünya Sağlık Örgütü · 2020
Herkes için resimli bir stresle baş etme rehberi; günde birkaç dakikalık uygulamalarla.
Dayanan rehberimiz: Uyku, irkilme ve kaygı
Çocuklar ve eğitim
-
Minimum Standards for Child Protection in Humanitarian Action (CPMS)
The Alliance for Child Protection in Humanitarian Action · 2019 baskısı
İnsani müdahalede çocukları korumanın asgari standartları; çocuk dostu alanlar, personel davranış kuralları, yönlendirme.
Dayanan rehberimiz: Çocuk dostu alan
-
INEE Minimum Standards for Education: Preparedness, Response, Recovery
Inter-agency Network for Education in Emergencies · 2024 baskısı
Acil durumlarda eğitimin sürdürülmesi; okulun güvenli alan olarak yeniden kurulması ve öğretmenlerin desteklenmesi.
Dayanan rehberimiz: Okul müfredatı
-
Comprehensive School Safety Framework 2022–2030
GADRRRES · 2022
Okullarda afet güvenliğinin üç ayağı: güvenli bina, okul afet yönetimi ve risk azaltma eğitimi.
Dayanan rehberimiz: Okul müfredatı
İnsani standartlar ve kapsayıcılık
-
The Sphere Handbook: Humanitarian Charter and Minimum Standards in Humanitarian Response, 4. baskı
Sphere Association · 2018
Su, barınma, beslenme ve sağlıkta asgari insani standartlar; ihtiyaç tespitinin ortak dili.
Dayanan rehberimiz: İhtiyaç tespit formu
-
Core Humanitarian Standard on Quality and Accountability
CHS Alliance, Groupe URD ve Sphere · 2024 baskısı
Yardım kuruluşlarının desteklediği insanlara ve kendi çalışanlarına karşı verdiği dokuz taahhüt.
Dayanan rehberimiz: İkincil travma, İhtiyaç tespit formu
-
Guidelines on Inclusion of Persons with Disabilities in Humanitarian Action
Inter-Agency Standing Committee · 2019
Engelli bireylerin hazırlıktan iyileşmeye kadar her aşamada nasıl dâhil edileceği.
Dayanan rehberimiz: Acil durum çantası
Afet riskinin azaltılması ve hazırlık
-
Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030
BM Afet Riskini Azaltma Ofisi (UNDRR) · 2015
Afet riskini azaltmada uluslararası çerçeve: dört öncelik, yedi küresel hedef. Hazırlığın neden toplumla birlikte yapıldığını anlatır.
-
FEMA E-74: Reducing the Risks of Nonstructural Earthquake Damage
ABD Federal Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) · 2012
Dolap, raf, cam ve tesisat gibi yapısal olmayan risklerin nasıl sabitleneceğine dair teknik başvuru kitabı.
Dayanan rehberimiz: Evde güvenlik
-
Seven Steps to Earthquake Safety
Earthquake Country Alliance
Depreme hazırlığın yedi adımı: evi güvenceye almaktan aile planına ve sarsıntı sonrasına.
Dayanan rehberimiz: Evde güvenlik, Aile afet planı
-
Earthquake Country Alliance
Sarsıntı anında “çök, kapan, tutun”; tekerlekli sandalye ve yürüteç kullananlar için uyarlamalar dâhil.
Dayanan rehberimiz: Okul müfredatı
Bilgi kirliliği ve doğrulama
-
Information Disorder: Toward an Interdisciplinary Framework for Research and Policy Making
Wardle, C. ve Derakhshan, H. · Avrupa Konseyi · 2017
Yanlış bilgi, dezenformasyon ve kötü niyetli bilgi ayrımını ortaya koyan temel rapor.
Dayanan rehberimiz: Bilgi kirliliği
-
Journalism, ‘Fake News’ and Disinformation: A Handbook for Journalism Education and Training
UNESCO · 2018
Gazetecilik eğitimi için hazırlanmış, ama herkesin kullanabileceği bir dezenformasyonla baş etme el kitabı.
Dayanan rehberimiz: Bilgi kirliliği
-
Silverman, C. (ed.) · European Journalism Centre
Acil durumlarda paylaşılan fotoğraf, video ve iddiaların nasıl doğrulanacağına dair adım adım yöntemler.
Dayanan rehberimiz: Bilgi kirliliği
Ölçütlerimiz
Bir belgeyi bu rafa neden koyuyoruz
Aynı ölçütleri siz de bir kaynağa güvenip güvenmeyeceğinize karar verirken kullanabilirsiniz. Daha fazlası bilgi kirliliği rehberinde.
-
Yayıncısı belli
Belgeyi kimin hazırladığı ve kimin adına yayımlandığı açıkça yazar.
-
Güncel baskı
Yenisi çıkmışsa eskisi değil, yürürlükteki baskı gösterilir.
-
Ücretsiz erişim
Kayıt, ödeme veya üyelik istemeden okunabilir.
-
Kaynağına gider
Bağlantı kopya ya da ayna siteye değil, yayıncının kendi sayfasına gider.
Bağlantılar 8 Kasım 2026'da denetlendi. Kırık bir bağlantı, yeni bir baskı ya da rafa eklenmesini önerdiğiniz bir belge varsa bize yazın.