Medya
Afet ve kriz haberciliği, insanların olayı nasıl yaşadığını ve nasıl toparlandığını doğrudan etkiler. Gazeteciler için bir rehber ve basın odası.
9.1
Sorumlu habercilik rehberi
Afet, kriz ve travma haberlerinde sekiz temel ilke.
Önce doğrulama
Can kaybı, yaralı sayısı ve olayın nedeni gibi bilgiler yalnızca resmî kaynaklardan ve doğrulanarak verilir. Belirsizlik açıkça belirtilir.
Onam ve onur
Şok hâlindeki kişiyle konuşmadan önce kim olduğunuzu ve haberin nerede yayımlanacağını söyleyin; “hayır” cevabına saygı gösterin.
Çocuklar
Çocukların yüzü, adı ve onları tanınır kılacak ayrıntılar yayımlanmaz; çocuklarla görüşme yalnızca yetişkin eşliğinde ve onamla yapılır.
Görüntü seçimi
Ceset, ağır yaralı ve yoğun acı görüntüleri yeniden travmatize eder. Aynı görüntüyü tekrar tekrar kullanmaktan kaçının.
İntihar haberleri
Yöntem ve yer ayrıntısı verilmez, sansasyonel başlık atılmaz, intihar bir “çözüm” gibi sunulmaz; habere mutlaka destek bilgisi eklenir.
Yardım bilgisi
Her habere nereden destek alınabileceği eklenir: 112, ilgili kurumlar ve doğrulanmış yardım kanalları.
Damgalamadan kaçınmak
“Mağdur”, “kurban” yerine “etkilenen”, “hayatta kalan” gibi kişiyi pasifleştirmeyen ifadeler tercih edilir; ruhsal tepkiler hastalık gibi sunulmaz.
Muhabirin kendisi
Afet bölgesinde çalışan gazeteciler de ikincil travma riski taşır. Editörler rotasyon ve destek planlamalıdır.
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgilerin kaynağı
- Travma ve gazetecilik
- Dart Center for Journalism and Trauma, Columbia Üniversitesi. dartcenter.org
- İntihar haberleri
- Dünya Sağlık Örgütü (2023). Preventing suicide: a resource for media professionals, güncelleme. who.int
- Görüntü ve onam ilkeleri
- Travma Afet Kriz Derneği Tüzüğü. md. 5.
- WHO, War Trauma Foundation ve World Vision International (2011). Psychological First Aid: Guide for Field Workers. who.int