Haneye dayalı ihtiyaç tespit formu
Sahada kullanılmak üzere hazırlanan form ve arkasındaki yöntem. Mükerrer kaydı önleyen kodlama, hane ziyaretinin kuralları ve toplanan verinin nasıl korunduğu dâhil. Kurumunuz için olduğu gibi kullanabilirsiniz.
Saha aracı Okuma süresi 10 dk Yazdırmaya hazır CC BY-NC 4.0
Kurumunuz için uyarlayın. Formu bu sayfadan yazdırıp olduğu gibi kullanabilir ya da kendi başlığınızla yeniden düzenleyebilirsiniz (CC BY-NC 4.0). Düzenlenebilir bir dosya biçimine ihtiyacınız varsa yazın, gönderelim.
Gerekçe
Yardımın adaleti, kaydın kalitesine bağlıdır
Afetin ilk günlerinde yardım, en yüksek sesle isteyene gider. Sesi duyulmayan haneler — yatalak yaşlısı olan, dil bilmeyen, kayıtsız çalışan, damgalanmaktan çekinen — genellikle en çok ihtiyacı olanlardır. Sistemli hane ziyareti, bu eşitsizliği düzeltmenin bilinen tek yoludur.
İkinci sorun mükerrer kayıttır: aynı haneye üç ekip gider, üçü de form doldurur, biri kutu bırakır, iki hane hiç ziyaret edilmez. Aşağıdaki kodlama tam olarak bunu önlemek için vardır.
Üçüncüsü ve en önemlisi: veri toplamak başlı başına bir müdahaledir. Kapıyı çalmak, soru sormak ve ardından hiçbir şey yapmamak, o hanede yardıma olan güveni kalıcı biçimde bozar. Karşılığını veremeyeceğiniz bilgiyi toplamayın.
Kodlama
Mükerrer kaydı önleyen hane kodu
Her hane bir kod alır ve o kod ziyaretten bağımsız olarak sabit kalır. Kod kimlik numarası içermez; bu, hem gizlilik hem de eşleştirme için gereklidir.
Kodun yapısı
LFK · 07 · 0142 · A
- LFK
- İlçe kısaltması — Lefkoşa, Gazimağusa (MGS), Girne (GRN), Güzelyurt (GZY), İskele (ISK)
- 07
- Mahalle / bölge numarası — ekip dağılımında kullanılan saha haritasından
- 0142
- Hane sıra numarası — bölge içinde sırayla verilir, tekrar kullanılmaz
- A
- Aynı adreste yaşayan ayrı hane — birlikte oturan iki aile için A ve B
Sahada üç kural
- Kod kapıya değil, forma yazılır. Kapıya işaret koymak haneyi damgalar ve hırsızlığa açık hâle getirir. İşaretleme yalnızca arama–kurtarma ekiplerinin kendi standart usulüdür.
- Aynı hane yeniden ziyaret edilirse yeni kod verilmez. Aynı kodun altına yeni tarihli bir satır açılır; böylece ihtiyacın zaman içindeki değişimi görülür.
- Kod defteri tek elde tutulur. Bölge sorumlusu günün sonunda kodları merkezî listeye işler; iki ekip aynı numarayı veremez.
Saha kuralları
Kapıyı çalmadan önce
Tanıtın ve izin alın
Ad, kurum, yaka kartı. “Neden soruyoruz, bilgi nereye gidiyor, ne kadar sürecek” üç cümleyle anlatılır. Görüşmeyi reddetmek hakkıdır ve reddetmesi yardımdan çıkarılmasına yol açmaz.
Söz vermeyin
“Yarın çadır gelecek” demeyin. Söyleyin: “Bu bilgiyi dağıtım ekibine ileteceğim; karar bana ait değil.” Tutulmayan söz, sahadaki bir sonraki ekibin işini bitirir.
İkili ekip, karma cinsiyet
Hane ziyareti tek kişiyle yapılmaz. Mümkünse ekipte bir kadın bulunur; bazı ihtiyaçlar ancak o zaman söylenir.
Hane reisiyle değil, haneyle
Tek bir kişinin beyanı, hanedeki kadınların, yaşlıların ve çocukların ihtiyacını gizleyebilir. Mümkünse birden fazla kişiyle konuşun.
Fotoğraf yok
Hane içinde, çocukların ve hasarın fotoğrafı çekilmez. Bağış iletişimi için görsel gerekiyorsa ayrı ve açık onayla, ayrı bir süreçte toplanır.
Koruma riskini bildirin
Çocuk ihmali, şiddet, istismar ya da yalnız kalmış çocuk gördüğünüzde formu doldurmakla yetinmeyin; koruma sorumlusuna aynı gün bildirin.
Veri koruma
Toplanan bilgi kişisel veridir
Formdaki sağlık durumu, engellilik ve hane bilgisi, KKTC 89/2007 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Yasası kapsamındadır. Formu kullanan ekipler şu kurallara uymalıdır:
- Yalnızca yardımın planlanması için gereken asgari bilgi toplanır
- Kâğıt formlar gün sonunda kilitli dolapta toplanır; sahada bırakılmaz
- Dijital kayıtlar şifreli tutulur, erişim yalnızca görevli personeldedir
- Üçüncü kurumlarla paylaşım, yalnızca kişinin bilgilendirilmiş onayıyla yapılır
- Amaç ortadan kalktığında kayıtlar imha edilir
- Herkes kendi verisine erişme, düzeltme ve silinmesini isteme hakkına sahiptir
Ayrıntı için kişisel verilerin korunması sayfamıza bakın.
Form
Hane ihtiyaç tespit formu
Hane kodu: Tarih / saat: Ekip: Ziyaret no:
A · Hane bileşimi
Toplam kişi · yetişkin · çocuk (0–17)
0–2 yaş · 3–5 yaş · 6–11 yaş · 12–17 yaş sayısı
65 yaş üstü sayısı
Gebe / emziren var mı
Hanede konuşulan dil
B · Barınma
- Evde kalıyor — hasar yok
- Evde kalıyor — hafif hasarlı
- Ev kullanılamaz — akrabada
- Çadır / geçici barınma alanı
- Araçta ya da açıkta
Bulunduğu adres / alan
Isınma · aydınlatma durumu
C · Temel ihtiyaçlar
Var / kısmen / yok olarak işaretleyin; miktar yazın.
İçme suyu · kullanma suyu
Gıda · bebek maması
Battaniye · giysi · ayakkabı
Hijyen · bez · ped
Tuvalet ve yıkanma erişimi
D · Sağlık
Yaralı / tedavi gereken var mı
Kronik hastalık · biten ilaç
Engellilik · kullanılan cihaz
Ruh sağlığı desteği talebi
Elektriğe bağımlı tıbbi cihaz
E · Koruma ve eğitim
- Hanede yalnız kalmış çocuk var
- Ailesinden ayrı düşmüş kişi var
- Yalnız yaşayan yaşlı / yatalak var
- Çocuklar okula devam edemiyor
- Acil koruma bildirimi yapıldı
Bildirim yapıldıysa kime, ne zaman
F · Önceliklendirme
Ekip değerlendirmesi; dağıtım sırasını belirler.
- Acil — tıbbi aciliyet, açıkta kalma, korumasız çocuk
- Yüksek — temel ihtiyaçlardan biri tamamen yok
- Orta — ihtiyaç kısmen karşılanıyor
- İzlemede — şimdilik yeterli, tekrar bakılacak
Yönlendirme yapıldı mı — nereye
Tekrar ziyaret tarihi
G · Ekip notu ve onay
Gözlem / not
Görüşmeyi yapan — ad, imza
İkinci ekip üyesi
Bilgilendirme yapıldı ve onay alındı
Bu form kişisel veri içerir. Gün sonunda bölge sorumlusuna teslim edilir, sahada ve araçta bırakılmaz. KKTC 89/2007 sayılı yasa kapsamında işlenir; hane, verisine erişme ve silinmesini isteme hakkına sahiptir.
Sık yapılan hatalar
Formun işe yaramadığı dört durum
- Çok soru sorulması. Otuz dakikalık görüşme, hem haneyi yorar hem ekibin günlük kapasitesini düşürür. On dakikada dolan form, doldurulan formdur.
- Kodun atlanması. “Sonra yazarım” denen kod hiç yazılmaz; o form mükerrer kayıt hâline gelir.
- Verinin dağıtıma bağlanmaması. Toplanan bilgi aynı gün dağıtım listesine dönüşmüyorsa süreç durur ve hanedeki güven biter.
- Tek beyanla yetinilmesi. Kapıyı açan kişinin anlattığı, hanedeki herkesin ihtiyacı değildir.
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgilerin kaynağı
Form başlıkları ve saha kuralları aşağıdaki standartlardan uyarlanmıştır. Hane kodlama sistemi ve öncelik kademeleri TAKDER'in önerisidir.
- Asgari insani yardım standartları
- Sphere Association (2018). The Sphere Handbook: Humanitarian Charter and Minimum Standards in Humanitarian Response. spherestandards.org
- Hesap verebilirlik ve topluluk katılımı
- CHS Alliance (2014). Core Humanitarian Standard on Quality and Accountability. corehumanitarianstandard.org
- İhtiyaç değerlendirmesi yöntemi
- IASC Needs Assessment Task Force (2012). Multi-Sector Initial Rapid Assessment (MIRA) Guidance. interagencystandingcommittee.org
- Çocuk koruma bildirimi
- The Alliance for Child Protection in Humanitarian Action (2019). Minimum Standards for Child Protection in Humanitarian Action. alliancecpha.org
- Kişisel verilerin korunması
- KKTC 89/2007 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Yasası.
Bağlantılar kaynağın yayıncısına gider; son erişim 11 Eylül 2026. Künyede hata görürseniz bize bildirin, düzeltiriz.