Evde Yapısal Olmayan Risklerin Azaltılması

Kapsam. Bu rehber yapısal olmayan riskleri, yani binanın taşıyıcı sistemi dışındaki eşya ve tesisatı ele alır. Binanın kendi dayanımı — kolon, perde, zemin — ayrı bir konudur ve yalnızca yetkili inşaat mühendisi değerlendirebilir. Binanızda çatlak, sarkma veya kolon kesimi görüyorsanız bu rehberi beklemeden uzman görüşü alın.

Yöntem

Evi bir kez, doğru soruyla gezin

Her odaya girip tek bir soru sorun: “Bu oda yirmi saniye sallansaydı ne düşer, ne devrilir, ne kırılırdı?” Sonra ikinci soruyu ekleyin: “Düşen şey kapıyı kapatır mı?” Kaçış yolunu kapatan bir gardırop, sadece eşya kaybı değildir.

Bulduklarınızı telefonunuzla fotoğraflayarak listeleyin. Böylece hem unutmazsınız hem de yaptığınız işi sonra görürsünüz. Her şeyi aynı gün yapmanız gerekmez; öncelik sırası aşağıda.

Tek bir kural her şeyin önünde gelir: yatağın üstünde ve başucunda hiçbir şey asılı ya da istifli olmayacak. Uykuda geçirilen saatlerde kaçma şansınız yoktur; en ucuz önlem budur ve hiçbir alet gerektirmez.

Öncelik

Hangi işi önce yapmalı

Sıra, tehlikenin büyüklüğüne ve işin kolaylığına göre kurulmuştur. İlk üçü aynı gün, bir alet çantasıyla bitirilebilir.

01

Yatak başlarını boşaltın

Yatağın üstündeki tablo, ayna, raf ve avizeyi kaldırın. Yatağı, devrilebilecek gardırobun devrilme hattından çıkarın.

Ücretsiz

1 saat
02

Ağır eşyayı aşağı indirin

Ağır kitaplar, vazolar, biblolar, valizler alt raflara. Üst raflarda yalnızca hafif ve yumuşak şeyler kalsın.

Ücretsiz

1 saat
03

Kaçış yolunu açın

Koridor ve kapı önlerindeki portmanto, ayakkabılık ve kutuları kaldırın. Kapının arkasına hiçbir şey koymayın; devrildiğinde kapıyı kilitler.

Ücretsiz

30 dk
04

Yüksek mobilyayı duvara sabitleyin

Gardırop, kitaplık, vitrin, çekmeceli dolap. Genişliğinin iki katından yüksek her mobilya devrilme adayıdır.

Düşük

Yarım gün
05

Televizyon, beyaz eşya ve termosifonu bağlayın

Ekranı sehpaya kayışla bağlayın; buzdolabını duvara kayış veya köşebentle tutturun; termosifonu metal bantla duvara sabitleyin.

Düşük

2 saat
06

Cam yüzeylere film çekin

Balkon kapısı, vitrin camı, büyük ayna. Güvenlik filmi camı kırılmaz yapmaz; kırıldığında parçaların dağılmasını önler.

Orta

Yarım gün
07

Gaz tüpünü ve tesisatı kontrol ettirin

Tüp zincirle sabitlenmeli, hortum tarihi geçmemiş olmalı. Deprem sonrası yangınların bilinen ana kaynağı gaz kaçağıdır.

Düşük

1 saat

Teknik

Sabitleme nasıl yapılır

Duvara bağlama — doğru nokta

L biçimli köşebent, mobilyanın üst kenarından duvara bağlanır. Vida taşıyıcıya ya da sağlam duvara girmeli; alçıpana takılan dübel deprem yükünü tutmaz. Alçıpan duvarda özel kelebek dübel veya profil bulucu kullanın.

Esnek bağlantı kullanın

Tamamen rijit bağlantı, sarsıntıda mobilyayı ya da duvarı yırtabilir. Naylon kayış, çelik halat veya zincir gibi bir miktar esneme bırakan çözümler daha güvenilirdir ve söküldüğünde daha az iz bırakır.

Dolap kapaklarına mandal

Mutfak dolabı devrilmese bile kapağı açılır ve içindekiler dökülür. Çocuk emniyet mandalı bu iş için yeterlidir, ucuzdur ve vida gerektirmeyen yapışkanlı modelleri vardır.

Aydınlatma ve asma tavan

Ağır avizeyi kancaya değil, tavana çelik halatla ikinci bir emniyet bağıyla tutturun. Yatak ve oturma grubunun tam üstünde ağır aydınlatma bulundurmayın.

Tekerlekli eşya

Piyano, ağır sehpa, tekerlekli dolap ve ofis dolapları sarsıntıda odanın içinde hareket eder. Tekerlek kilidi yeterli değildir; takoz ya da duvara bağlantı gerekir.

Kimyasal ve yanıcı

Çamaşır suyu, tiner, böcek ilacı ve yanıcı sıvılar yerde, kapağı sıkı kapalı ve kilitli dolapta dursun; birbirine karışabilecek olanları ayırın. Isı kaynağının yanında tutmayın.

Kiracıysanız

Kalıcı hasar bırakmayan çözümler

Tavan–dolap arasına sıkıştırmalı destek çubuğu: vida yok, iz yok
Sökülebilir yapışkanlı kayış ve emniyet mandalı
Kaydırmaz silikon ped — televizyon, mikrodalga, vazo altına
Ağır eşyayı yüksekten indirmek: en etkili ve tamamen ücretsiz önlem
Mobilyayı yeniden yerleştirmek: devrilme hattını yataktan ve kapıdan uzaklaştırmak
Vida gerektiren işler için ev sahibinden yazılı izin isteyin; masrafı paylaşmayı teklif edin

Sarsıntı anında

Çök — kapan — tutun

Çök: Sarsıntı başlar başlamaz dizlerinizin üstüne çökün; düşmeyi beklemeyin, siz çökün.
Kapan: Başınızı ve ensenizi kollarınızla koruyun; sağlam bir masanın altına girin.
Tutun: Masanın ayağından tutun ve masa kayarsa onunla birlikte hareket edin.

Sarsıntı sürerken merdivene ya da dışarı koşmayın; düşme ve cephe parçası riski en yüksek an budur. Yataktaysanız yatakta kalıp yastıkla başınızı örtmek çoğu durumda daha güvenlidir.

Tekerlekli sandalye kullanıyorsanız: frenleyin, öne eğilin, başınızı ve ensenizi kollarınızla koruyun.

Yazdırılabilir

Oda oda kontrol listesi

Tarih: Yapan:

Yatak odaları

Yatak üstünde tablo, ayna, raf yok
Gardırop duvara sabit
Başucunda fener ve ayakkabı var
Yatak, devrilme hattının dışında

Oturma odası

Televizyon kayışla bağlı
Kitaplık sabit, ağır kitaplar altta
Vitrin kapağında mandal
Cam yüzeyde güvenlik filmi

Mutfak

Dolap kapaklarında mandal
Buzdolabı duvara bağlı
Tüp zincirli, hortum tarihi geçerli
Ağır tencereler alt dolapta

Koridor ve çıkış

Kapı arkası boş
Koridorda devrilecek eşya yok
Çanta kapıya yakın, yeri herkesçe biliniyor
Yedek anahtar belirli bir yerde

Banyo ve depo

Termosifon metal bantla sabit
Kimyasallar yerde ve kilitli
Ağır kutular alt rafta
Su vanasının yeri işaretli

Çocuk odası

Ranza duvara sabit
Oyuncak rafları alçak ve sabit
Yatak pencere altında değil
Çocuk çök–kapan–tutun hareketini biliyor

Kaynakça

Bu sayfadaki bilgilerin kaynağı

Yapısal olmayan risk azaltma adımları ve sarsıntı anı davranışı aşağıdaki kaynaklardan uyarlanmıştır. Kiracılara yönelik çözümler, TAKDER'in Kıbrıs'taki konut yapısına göre yaptığı uyarlamalardır.

Yedi adım ve sabitleme: Earthquake Country Alliance. Seven Steps to Earthquake Safety — özellikle 1. adım (yapısal olmayan riskleri güvenceye alma). earthquakecountry.org
Sarsıntı anı davranışı: Earthquake Country Alliance. Drop, Cover, Hold On — engelli bireyler için uyarlamalar dâhil. earthquakecountry.org
Yapısal olmayan risk rehberi: FEMA (2012). FEMA E-74: Reducing the Risks of Nonstructural Earthquake Damage — A Practical Guide. fema.gov
KKTC hazırlık yönergesi: KKTC Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı. Beklenilmeyene Hazır Olmak broşürü. sivilsavunma.gov.ct.tr

Bağlantılar kaynağın yayıncısına gider; son erişim 11 Eylül 2026. Künyede hata görürseniz bize bildirin, düzeltiriz.

Evde yapısal olmayan risklerin azaltılması