Toplum İçin — TAKDER

5.1

Olaydan önce

Hazırlık kaygıyı artırmaz, azaltır: ne yapacağını bilen aile, olay anında daha az panikler.

Şablon Aile afet planı Buluşma noktası, irtibat kişisi, ilaç ve belge listesi. Kontrol listesi Acil durum çantası Bebekli, yaşlı ve engelli bireyli haneler için ayrı bölümler. Rehber Evde yapısal olmayan riskler Dolap sabitleme, kaçış yolu, kiracılar için çözümler.

5.2

Olay sırasında ve hemen sonrasında

Deprem sırasında: Çök, kapan, tutun. Dışarı koşmayın; pencere ve ağır eşyalardan uzak durun.
Yangın ya da sel uyarısında: resmî tahliye talimatlarını bekletmeden uygulayın; suyla kaplı yollardan geçmeyin.
Hemen sonrasında: yaralı var mı bakın, 112’yi arayın, yakınlarınıza haber verin. Doğrulanmamış bilgiyi paylaşmayın.
İlk günlerde: uyku ve yemek düzenini koruyun, çocukları yanınızda tutun, haber izlemeyi sınırlayın.

Rehber Çocuğunuzla nasıl konuşulur Yaş gruplarına göre örnek cümleler ve zor sorulara yanıtlar. Broşür Uyku, irkilme ve kaygı Hangi tepkiler olağan, hangileri destek gerektirir. Broşür Kayıptan sonra: yas üzerine Yas süreci, çocuğa kaybın anlatılması. Rehber Bilgi kirliliği ve doğrulama Paylaşmadan önce dört adımlı doğrulama.

5.3

Kimler için

Ebeveynler, öğretmenler, iş yerleri ve gençler.

Ebeveynler

Çocuklar yetişkinlerin sakinliğinden güç alır. Kısa, doğru ve yaşa uygun açıklamalar; rutin ve bolca yakınlık.

Çocuğunuzla nasıl konuşulur

Öğretmenler

Okul, krizden sonra çocuklar için ilk normal ortamdır. Sınıfta güvenli bir konuşma alanı açmak ve desteğe ihtiyacı olan öğrenciyi fark etmek.

Okul hazırlık müfredatı

İş yerleri

Olaydan sonra çalışanlar işe döndüğünde verim düşebilir; esneklik, açık iletişim ve bir sorumlu kişi belirlemek toparlanmayı hızlandırır.

İlk psikolojik yardım

Gençler

Arkadaşlar ve sosyal medya hem destek hem yük olabilir. Duyguları paylaşmak, gerektiğinde ekrandan uzaklaşmak ve yanlış bilgiyi ayırt etmek.

Bilgi kirliliği ve doğrulama

5.4

Sık sorulan sorular

Hissettiklerim normal mi?

Olağan dışı bir olaydan sonra uyku sorunu, irkilme, huzursuzluk ve dalgınlık çok yaygındır ve çoğu insanda birkaç hafta içinde azalır. Hangi tepkiler olağan?

Ne zaman bir uzmana başvurmalıyım?

Tepkiler dört haftadan uzun sürüyorsa, günlük işlerinizi yapamıyorsanız ya da kendinize zarar verme düşünceleriniz varsa. Son durumda beklemeden 112’yi arayın.

TAKDER bir kriz hattı mı?

Hayır. TAKDER bir meslek derneğidir; acil durumda 112, şiddet durumunda 155 aranmalıdır. Nereye başvurulur

Çocuğuma olanları anlatmalı mıyım?

Evet; kısa, doğru ve yaşına uygun biçimde. Çocuklar sessizliği çoğu zaman gerçekten daha korkutucu senaryolarla doldurur. Örnek cümleler

Buradaki materyalleri kurumumda kullanabilir miyim?

Evet. Tüm TAKDER yayınları kaynak göstererek, ticari olmayan amaçlarla çoğaltılabilir ve uyarlanabilir (CC BY-NC 4.0).

Sosyal medyada gördüğüm bilgiye nasıl güvenebilirim?

Paylaşmadan önce kaynağa, tarihe ve resmî kurumların açıklamasına bakın. Dört adımlı doğrulama

Meslek elemanı mısınız?

Aynı konular, meslek elemanları için

Protokoller, eğitim takvimi ve etik ilkeler için Meslek elemanları için bölümüne geçin.

Kaynakça

Bu sayfadaki bilgilerin kaynağı

Olağan tepkiler ve ilk günler: WHO, War Trauma Foundation ve World Vision International (2011). Psychological First Aid: Guide for Field Workers. who.int; Dünya Sağlık Örgütü (2020). Doing What Matters in Times of Stress. who.int
Deprem sırasında: KKTC Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı. sivilsavunma.gov.ct.tr
Halk ve meslek elemanı için ayrı kapılar: American Psychological Association. Disasters and response. apa.org

Toplum için