Risk ve müdahale döngüsü
Riski anlamaktan iyileşmeye beş aşama. Döngü, BM’nin Sendai Afet Riskinin Azaltılması Çerçevesi’ndeki dört öncelik alanıyla eşleşir; böylece ulusal ve uluslararası paydaşlarla ortak bir dil kurar.
4.1
Riski anlamak
Kıbrıs’ta hangi tehlikenin, kimi, nasıl etkilediğini bilmeden psikososyal hazırlık yapılamaz. Bu aşamada her tehlike — deprem, orman yangını, sel, şiddet — için ayrı ayrı: etkilenme olasılığı yüksek gruplar, mevcut hizmetler ve boşluklar, toplumun risk algısı ele alınır.
Başlangıç noktası: Kıbrıs risk profili. Her tehlikenin ayrıntılı analizi ilgili kurumlarla birlikte ayrı sayfalar olarak yazılacaktır.
4.2
Önleme ve risk azaltma
Önleme, tehlikenin afete dönüşmesini engellemeye; risk azaltma ise kaçınılamayan riskin etkisini küçültmeye yöneliktir. Psikososyal açıdan bu; toplumsal bağları güçlendirmek, kırılgan grupları önceden tanımak ve kurumlar arasında koordinasyonu kurmak demektir.
Dernek bu aşamada savunuculuk, kurumlarla iş birliği ve araştırma yoluyla çalışır.
Sendai
Öncelik 2 ve 3 — Risk yönetişimini güçlendirmek; dayanıklılık için risk azaltmaya yatırım
Araçlar
4.3
Hazırlık
Hazırlık üç düzeyde ele alınır: kurumlar (psikososyal destek planları, eğitimli personel), okullar (öğretmen eğitimi, çocuklara yaşa uygun hazırlık dersleri) ve aileler (aile afet planı, acil durum çantası, çocukla önceden konuşmak).
Sendai
Öncelik 4 — Etkili müdahale için hazırlık
Araçlar
4.4
Olay anında müdahale
Olay anında öncelik can güvenliğidir; psikososyal destek temel ihtiyaçların karşılanmasıyla birlikte, onlarla çatışmadan verilir. İlk psikolojik yardım, doğrulanmış bilgi ve ailelerin yeniden bir araya getirilmesi bu aşamanın temelidir.
Bir olay yaşandığında sitede, önceden hazırlanmış şablonla bir olay sayfası açılır: doğrulanmış bilgi, nereden destek alınır, ne yapmalı ve güncellemeler.
Sendai
Öncelik 4 — Etkili müdahale için hazırlık
Araçlar
4.5
İyileşme ve yeniden yapılanma
İyileşme haftalar değil, aylar ve yıllar sürer. Bu aşamada izlem, yas desteği, uzun süreli tepkileri olanların uzman desteğine yönlendirilmesi ve müdahale edenlerin bakımı öne çıkar. “Daha iyisini yeniden inşa etmek” yalnızca binalar için değil, toplumsal bağlar ve hizmetler için de geçerlidir.
Sendai
Öncelik 4 — İyileşmede “daha iyisini yeniden inşa etmek”
Araçlar
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgilerin kaynağı
- Sendai Çerçevesi ve öncelik alanları
- UNDRR. What is the Sendai Framework for Disaster Risk Reduction? undrr.org
- Birleşmiş Milletler (2015). Sendai Framework for Disaster Risk Reduction 2015–2030. undrr.org
- PreventionWeb (UNDRR). Sendai Framework at a glance. preventionweb.net
- Terimler
- UNDRR (2017). Terminology on Disaster Risk Reduction. undrr.org
- Müdahale ve iyileşmede psikososyal destek
- Inter-Agency Standing Committee (2007). IASC Guidelines on Mental Health and Psychosocial Support in Emergency Settings. interagencystandingcommittee.org
- WHO, War Trauma Foundation ve World Vision International (2011). Psychological First Aid: Guide for Field Workers. who.int