Sözlük

AfetDisaster

Bir tehlikenin maruz kalma, kırılganlık ve kapasite koşullarıyla birleşerek bir topluluğun işleyişini ciddi biçimde bozması; insan, maddi, ekonomik ya da çevresel kayıplara yol açması. — UNDRR

Afet riskiDisaster risk

Belirli bir sürede bir toplulukta can kaybı, yaralanma ya da varlık kaybı yaşanma olasılığı; tehlike, maruz kalma, kırılganlık ve kapasitenin birlikte sonucu. — UNDRR

Afet riskinin azaltılmasıDisaster risk reduction

Yeni afet riskini önlemeye, var olanı azaltmaya ve kalan riski yönetmeye yönelik politika ve uygulamaların tümü. — UNDRR

Daha iyisini yeniden inşa etmekBuild Back Better

İyileşme ve yeniden yapılanmayı, toplumların dayanıklılığını artıracak biçimde — yalnızca eskiyi geri getirmekle yetinmeden — kullanmak. — UNDRR

Dayanıklılık (dirençlilik)Resilience

Bir sistemin, topluluğun ya da kişinin tehlikenin etkilerine karşı koyabilmesi, onları özümseyebilmesi, uyum sağlayabilmesi ve zamanında toparlanabilmesi. — UNDRR

Erken uyarı sistemiEarly warning system

Tehlikeyi izleyen, öngören ve insanların zamanında harekete geçmesini sağlayan uyarı ve iletişim düzeni. — UNDRR

HazırlıkPreparedness

Olası bir afete etkili müdahale ve iyileşme için önceden geliştirilen bilgi, beceri ve kapasite. — UNDRR

İkincil travmatik stresSecondary traumatic stress

Başkalarının travmatik deneyimlerine tanıklık eden ya da onları dinleyen kişide ortaya çıkan, travma tepkilerine benzer stres tepkileri. — WHO / IASC

İlk psikolojik yardımPsychological first aid

Sıkıntı yaşayan kişiye insani, destekleyici ve pratik yardım: ihtiyaçları fark etmek, dinlemek, rahatlatmak, bilgi ve hizmetlerle bağlantı kurmak. Bir terapi değildir. — WHO

İyileşmeRecovery

Afetten etkilenen topluluğun yaşam koşullarını, hizmetlerini ve geçim kaynaklarını yeniden kurması ve güçlendirmesi. — UNDRR

KapasiteCapacity

Bir topluluğun riski yönetmek ve dayanıklılığını güçlendirmek için kullanabileceği güçlü yanlar, beceriler ve kaynakların bütünü. — UNDRR

KrizCrisis

Kişinin ya da topluluğun alışılmış baş etme yollarının yetersiz kaldığı, ani ya da süregiden ağır stres durumu. — WHO / IASC

KırılganlıkVulnerability

Bir kişiyi, topluluğu ya da sistemi tehlikelerin etkilerine karşı daha duyarlı hâle getiren fiziksel, toplumsal, ekonomik ve çevresel koşullar. — UNDRR

Maruz kalmaExposure

İnsanların, altyapının, konutların ve diğer varlıkların tehlikeye açık alanlarda bulunması. — UNDRR

MüdahaleResponse

Afet sırasında ya da hemen sonrasında can kurtarmak, sağlığı korumak ve temel ihtiyaçları karşılamak için yapılan çalışmalar. — UNDRR

ÖnlemePrevention

Var olan ve yeni afet risklerinden tamamen kaçınmaya yönelik faaliyetler. — UNDRR

Psikososyal destekPsychosocial support

Kişinin ruhsal iyiliğini ve toplumsal bağlarını birlikte koruyan ya da güçlendiren her türlü yerel ya da dış destek. — IASC

Risk azaltma (zarar azaltma)Mitigation

Bir tehlikenin olumsuz etkilerini küçültmek ya da sınırlamak. — UNDRR

Ruh sağlığı ve psikososyal destek (RSPSD)Mental health and psychosocial support (MHPSS)

Psikososyal iyiliği korumayı ya da ruhsal bozuklukları önlemeyi ve tedavi etmeyi amaçlayan desteğin bütünü; dört katmanlı müdahale piramidiyle tanımlanır. — IASC

TehlikeHazard

Can kaybına, yaralanmaya, maddi hasara, toplumsal ve ekonomik kesintiye ya da çevresel bozulmaya yol açabilecek süreç, olay ya da insan etkinliği. — UNDRR

TravmaTrauma

Kişinin kendi ya da bir başkasının hayatının tehlikede olduğunu yaşaması, tanık olması ya da öğrenmesiyle oluşan ve baş etme kapasitesini aşan deneyim ile bunun ruhsal etkisi. — WHO

Yeniden yapılanmaReconstruction

Afette hasar gören altyapı, hizmet, konut ve tesislerin orta ve uzun vadede, daha dayanıklı biçimde yeniden kurulması. — UNDRR

Bu aramayla eşleşen terim yok.