Şiddet ve toplumsal çatışmalar
Aile içi şiddetten toplumsal gerilim ve çatışmalara: güvenlik duygusunu zedeleyen, çoğu zaman süregiden deneyimler ve bunlarla nasıl baş edilebileceği.
01
Nedir
Şiddet; aile içi şiddet, toplumsal cinsiyete dayalı şiddet, cinsel şiddet, çocuk istismarı, zorbalık ve toplumsal şiddet gibi biçimlerde görülür. Süregiden şiddette güvenlik her şeyin önündedir: destek, ancak kişi güvendeyken işe yarar.
Toplumsal çatışmalar — gruplar arası gerilim, ayrımcılık, nefret söylemi, kutuplaşma — doğrudan şiddet olmasa da güvensizlik, korku ve yabancılaşma yaratır; toplumsal bağları zayıflatır.
Şiddete maruz kalmak hiçbir zaman kişinin suçu değildir. Destek, kişinin kendi kararlarına saygı göstererek ve onun güvenliğini önde tutarak verilir.
02
Beklenen tepkiler
- Sürekli tetikte olmak, korku, güvensizlik
- Utanç, suçluluk, kendini suçlama
- Uyku sorunları, kâbuslar, ani seslerde irkilmek
- Öfke, huzursuzluk ya da duygusal uyuşukluk
- İnsanlardan ve toplumsal yaşamdan uzaklaşmak
- Çocuklarda okul başarısında düşüş, içe kapanma ya da saldırgan davranışlar
Bu tepkiler olağan dışı bir olaya verilen olağan tepkilerdir. Çoğu insanda güvenlik, düzen ve sosyal destekle birkaç hafta içinde belirgin biçimde azalır.
03
Öncesi, sırası ve sonrası
Öncesi
- Şiddetin belirtilerini tanımak ve çevrede destek yollarını önceden bilmek.
- Okullarda ve iş yerlerinde şiddeti önleme ve bildirim yollarının açık olması.
- Toplumsal diyalog, ayrımcılık karşıtı ve barışçıl iletişim çalışmaları.
Sırası
- Önce güvenlik: tehlike varsa 155’i ya da 112’yi aramak.
- Kişiyi yargılamadan dinlemek, kararlarına saygı göstermek.
- Çatışma anlarında doğrulanmamış bilgiyi yaymamak.
Sonrası
- Güvenlik planını sürdürmek ve uygun hizmetlere yönlendirmek.
- Çocukları ve gençleri izlemek, okulla iş birliği yapmak.
- Toplumsal bağları onarmaya yönelik çalışmalara katılmak.
04
Ne yapılır
- Şiddete maruz kalan biri size anlatırsa: inanın, yargılamayın, ayrıntı için sıkıştırmayın.
- Kişinin kendi kararlarını vermesine saygı gösterin; onun yerine karar vermeyin.
- Güvenlik planı yapmasına yardım edin: güvenli bir yer, ulaşılabilecek bir kişi, önemli belgeler.
- Bir çocuğun istismara uğradığından şüpheleniyorsanız bunu tek başınıza araştırmayın; yetkili kurumlara bildirin.
- Toplumsal gerilim dönemlerinde doğrulanmamış bilgiyi ve nefret söylemini paylaşmayın.
- Kendi duygularınızı ve sınırlarınızı da fark edin.
05
Ne zaman destek alınmalı, nereye başvurulur
- Kişi hâlâ şiddetin sürdüğü bir ortamda yaşıyorsa
- Tepkiler dört haftadan uzun sürüyor ya da giderek ağırlaşıyorsa
- Günlük işler yapılamaz hâle geldiyse
- Alkol, ilaç ya da madde kullanımı arttıysa
- Kendine ya da başkasına zarar verme düşünceleri varsa — bu durumda beklemeden
Hayati tehlike varsa
Beklemeyin: 112, şiddet söz konusuysa 155. Tüm acil numaralar
Uzman desteği için
Aile hekiminiz ya da devlet hastanelerinin ruh sağlığı birimleri sizi uygun hizmete yönlendirebilir.
TAK-DER
Bir kriz hattı değiliz; eğitim, bilgi ve iş birliği için bize yazın.
İlgili rehberler
İlgili rehberler
Kaynakça
Bu sayfadaki bilgilerin kaynağı
- Travmatik olay ve tepkiler
- WHO, War Trauma Foundation ve World Vision International (2011). Psychological First Aid: Guide for Field Workers. who.int
- WHO ve UNHCR (2015). mhGAP Humanitarian Intervention Guide. who.int
- Toplumsal cinsiyete dayalı şiddet
- IASC (2015). Guidelines for Integrating Gender-Based Violence Interventions in Humanitarian Action. gbvguidelines.org
- Psikososyal destek çerçevesi
- Inter-Agency Standing Committee (2007). IASC Guidelines on Mental Health and Psychosocial Support in Emergency Settings. interagencystandingcommittee.org